Hướng dẫn sử dụng máy đo đường huyết Safe Accu là điều cần đọc kỹ trước khi đo lần đầu, nhất là khi bạn mua máy cho ông bà, bố mẹ. Safe Accu là máy đo đường huyết của Sinocare, nổi bật vì không cần cài mã que, chỉ cần khoảng 0.6 µL máu và cho kết quả sau khoảng 10 giây.

Nhưng đo được một con số mới chỉ là một nửa. Đo vào lúc nào, ghi lại ra sao, khi nào cần đo lại và khi nào cần gọi bác sĩ mới là những điều giúp việc theo dõi đường huyết tại nhà thực sự có ích. Bài viết này đi từ chuẩn bị, thao tác, đọc kết quả đến ghi nhật ký và những lỗi khiến kết quả sai.

Lưu ý quan trọng: theo Sinocare, máy dùng để hỗ trợ theo dõi đường huyết, không dùng để chẩn đoán hay sàng lọc tiểu đường. Mục tiêu đường huyết, chế độ ăn và thuốc của mỗi người khác nhau, hãy làm theo hướng dẫn của bác sĩ đang theo dõi bạn.

Bộ máy đo đường huyết Safe Accu gồm máy, lọ que thử, bút lấy máu, kim và sổ ghi chép

1. Tóm tắt nhanh thông số cần nhớ

Trước khi đo, nắm vài con số cơ bản của máy Safe Accu theo tài liệu của hãng:

  • Que thử: loại không cần mã, chỉ dùng que Sinocare Safe Accu.
  • Lượng máu: khoảng 0.6 µL, một giọt rất nhỏ.
  • Thời gian ra kết quả: khoảng 10 giây.
  • Khoảng đo: 1.1 đến 33.3 mmol/L (20 đến 600 mg/dL). Ngoài khoảng này máy hiện HI hoặc LO.
  • Bộ nhớ: 200 kết quả kèm ngày giờ, có trung bình 7, 14 và 28 ngày.
  • Pin: 1 viên CR2032 3V, khoảng 1.000 lần đo. Máy có thể bán không kèm pin.
  • Nhiệt độ hoạt động tốt: khoảng 10 đến 35°C.
  • Đơn vị đo: mmol/L hoặc mg/dL, cài sẵn từ nhà máy và không đổi được.

2. Làm quen với bút lấy máu

Nhiều người lần đầu đo thấy sợ đau, nên hiểu bút lấy máu sẽ giúp yên tâm hơn.

Lắp kim:

  1. Vặn hoặc kéo nắp đầu bút ra.
  2. Cắm một kim mới vào giá giữ kim, ấn chặt.
  3. Vặn bỏ nắp bảo vệ của kim. Giữ lại nắp này để đậy kim khi bỏ.
  4. Lắp lại nắp đầu bút.

Chỉnh độ sâu:

  • Nắp bút thường có các nấc số. Số nhỏ là nông, số lớn là sâu.
  • Da mỏng, trẻ, người gầy: bắt đầu ở nấc nông.
  • Da dày, chai: tăng dần từng nấc cho đến khi lấy đủ giọt máu.

Lên lò xo: kéo cần ở đuôi bút cho đến khi nghe tiếng tách. Bút đã sẵn sàng.

Mỗi kim chỉ dùng một lần. Không dùng chung bút và kim với người khác, kể cả người trong gia đình.

3. Các bước đo chuẩn

  1. Rửa tay bằng xà phòng và nước ấm, lau thật khô. Nước ấm giúp máu lưu thông, dễ lấy máu hơn.
  2. Lấy một que ra khỏi lọ, đậy nắp lọ ngay.
  3. Cắm que vào máy theo chiều mũi tên, đẩy hết cỡ. Máy tự bật.
  4. Chờ biểu tượng giọt máu nhấp nháy rồi mới lấy máu.
  5. Đặt bút vào cạnh đầu ngón tay, bấm nút. Vuốt nhẹ từ gốc ngón lên để máu ra, không nặn mạnh.
  6. Lau giọt máu đầu tiên, dùng giọt thứ hai, theo khuyến nghị của Sinocare.
  7. Chạm đầu que vào giọt máu. Que tự hút máu. Không nhỏ máu lên mặt que.
  8. Chờ khoảng 10 giây và đọc kết quả.
  9. Tháo que, bỏ que và kim vào hộp cứng có nắp, để xa tầm tay trẻ em.
  10. Ghi kết quả vào sổ (xem phần 6).

Cắm que thử vào máy Safe Accu và chạm đầu que vào giọt máu ở cạnh đầu ngón tay

4. Đo vào lúc nào trong ngày

Đây là phần nhiều người bỏ qua. Cùng một người, đường huyết lúc đói và sau ăn rất khác nhau. Vì vậy cần biết mình đang đo lúc nào.

Những thời điểm thường được bác sĩ yêu cầu đo:

  • Lúc đói buổi sáng: sau khi ngủ dậy, trước khi ăn uống.
  • Trước bữa ăn: giúp biết mức đường huyết nền trước khi nạp thức ăn.
  • Sau bữa ăn khoảng 2 giờ: tính từ lúc bắt đầu ăn, giúp biết bữa ăn ảnh hưởng thế nào.
  • Trước khi ngủ.
  • Khi thấy triệu chứng bất thường: run tay, vã mồ hôi, đói cồn cào, choáng, hoặc khát nhiều, tiểu nhiều.
  • Trước và sau khi vận động mạnh, nếu bác sĩ dặn.

Số lần đo mỗi ngày và mỗi tuần tùy người: người dùng insulin thường cần đo nhiều hơn người chỉ điều chỉnh ăn uống. Hãy hỏi bác sĩ lịch đo phù hợp cho mình.

5. Đọc kết quả trên màn hình

  • Số hiển thị: là mức đường huyết tại thời điểm đo, theo đơn vị máy đang dùng. Hãy nhìn đúng chữ mmol/L hay mg/dL trên màn hình.
  • HI: cao hơn khoảng đo (trên 33.3 mmol/L).
  • LO: thấp hơn khoảng đo (dưới 1.1 mmol/L).
  • Mã E: máy báo lỗi, không phải kết quả.

Gặp HI hoặc LO, hãng hướng dẫn đo lại bằng que mới. Nếu vẫn hiện HI hoặc LO, hãy liên hệ ngay nhân viên y tế. Nếu người đo đang lơ mơ, vã mồ hôi, khó thở hay ngất, đừng chờ đo lại mà gọi cấp cứu.

Mục tiêu đường huyết bao nhiêu là ổn thì mỗi người khác nhau tùy tuổi, bệnh kèm và thuốc đang dùng. Bài viết không đưa con số mục tiêu chung, hãy dùng mục tiêu bác sĩ đã đặt cho bạn.

6. Ghi nhật ký đường huyết

Máy Safe Accu tự lưu 200 kết quả kèm ngày giờ. Nhưng máy không biết bạn đo trước hay sau ăn, đã uống thuốc chưa. Vì vậy một cuốn sổ nhỏ vẫn rất hữu ích.

Mỗi lần đo, ghi:

  • Ngày, giờ.
  • Thời điểm: lúc đói, trước ăn, sau ăn 2 giờ, trước ngủ.
  • Kết quả và đơn vị.
  • Ghi chú: ăn gì, có vận động không, có quên thuốc, có ốm sốt, mất ngủ không.

Khi đi khám, mang cả máy và sổ. Bác sĩ nhìn chuỗi kết quả sẽ hiểu tình hình rõ hơn nhiều so với một con số đơn lẻ.

Xem lại bộ nhớ trên máy: theo sách hướng dẫn, khi máy đang tắt và không cắm que, nhấn giữ nút M khoảng 3 giây để bật và xem kết quả gần nhất, nhấn nút D để xem các kết quả cũ hơn và giá trị trung bình. Tên nút có thể khác tùy đời máy, hãy đối chiếu sách đi kèm.

Sổ nhật ký đường huyết ghi ngày giờ, thời điểm đo và kết quả, đặt cạnh máy Safe Accu

7. Kiểm tra máy bằng dung dịch kiểm tra

Dung dịch kiểm tra (control solution) giúp biết máy và que có hoạt động đúng không. Đây là phụ kiện tùy chọn, có thể không có sẵn trong hộp.

Nên kiểm tra khi:

  • Mở lọ que mới.
  • Nghi ngờ kết quả không khớp với cảm giác cơ thể.
  • Máy bị rơi, va đập hoặc để ở chỗ quá nóng, quá lạnh.

Cách kiểm tra: cắm que, nhỏ dung dịch theo hướng dẫn trong sách, rồi so kết quả với khoảng giá trị in trên lọ que hoặc lọ dung dịch. Nếu nằm ngoài khoảng, kiểm tra lại hạn que, nhiệt độ và thao tác, rồi thử lại. Vẫn sai thì liên hệ nơi bán.

8. 10 lỗi khiến kết quả sai lệch

  1. Tay ướt hoặc dính đồ ăn, nhất là trái cây ngọt.
  2. Dùng giọt máu đầu tiên khi tay chưa sạch.
  3. Nặn ngón tay quá mạnh, làm dịch mô lẫn vào máu.
  4. Chạm máu trước khi biểu tượng giọt máu hiện ra.
  5. Nhỏ máu lên mặt que thay vì chạm vào đầu que.
  6. Máu không đủ, rồi thêm máu lần hai vào cùng que.
  7. Que để hở lâu, hết hạn hoặc đã mở lọ quá lâu. Sinocare khuyên dùng que trong khoảng 6 tháng sau khi mở lọ.
  8. Đo ở nơi quá nóng hoặc quá lạnh, ngoài khoảng 10 đến 35°C.
  9. Dùng que của dòng khác cho máy Safe Accu.
  10. Đọc nhầm đơn vị mmol/L và mg/dL.

Ngoài ra, tài liệu của hãng có nêu một số tình trạng như hematocrit (tỷ lệ hồng cầu) quá cao hoặc quá thấp, hay nồng độ cao của một số chất trong máu có thể ảnh hưởng kết quả. Nếu bạn có bệnh lý đặc biệt hoặc đang điều trị, hãy hỏi bác sĩ máy đo cá nhân có phù hợp không.

9. Mã lỗi thường gặp

  • E-1: pin yếu hoặc lắp sai chiều. Thay pin CR2032 mới, lắp đúng cực.
  • E-2: nhiệt độ ngoài khoảng cho phép. Chờ máy về nhiệt độ phù hợp khoảng 30 phút rồi đo lại.
  • E-3: thao tác sai hoặc que có vấn đề. Đo lại bằng que mới.
  • E-7: máu không đủ. Đo lại với giọt máu đủ lớn.
  • E-6, E-8: lỗi máy hoặc lỗi trong quá trình đo. Đo lại bằng que mới, nếu vẫn lỗi thì liên hệ nơi bán.

Mã lỗi có thể khác chút ít giữa các đời máy, hãy đối chiếu với sách đi kèm.

10. Vệ sinh và bảo quản

  • Lau máy bằng khăn khô hoặc hơi ẩm, không để nước lọt vào khe cắm que.
  • Cất máy, que và kim nơi khô ráo, tránh nắng, tránh nơi quá nóng hay quá lạnh.
  • Ghi ngày mở lọ que lên nắp.
  • Kiểm tra lại ngày giờ mỗi lần thay pin.
  • Để xa tầm tay trẻ em.

Tổng kết

Hướng dẫn sử dụng máy đo đường huyết Safe Accu gồm ba phần: đo đúng, đọc đúng và ghi đúng. Đo đúng là rửa tay khô, cắm que chờ giọt máu nhấp nháy, lau giọt máu đầu và chạm đầu que vào giọt thứ hai, đọc kết quả sau khoảng 10 giây. Đọc đúng là để ý đơn vị đo, hiểu HI, LO và mã lỗi, gặp kết quả bất thường thì đo lại và liên hệ nhân viên y tế. Ghi đúng là ghi rõ thời điểm đo và hoàn cảnh để bác sĩ đánh giá. Máy chỉ hỗ trợ theo dõi, mọi thay đổi về ăn uống và thuốc cần theo hướng dẫn của bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp

Máy Safe Accu có cần cài mã que không?

Không. Safe Accu dùng que thử không cần mã. Cắm que đúng chiều là máy tự nhận và hiện biểu tượng giọt máu nhấp nháy để bạn chạm máu vào.

Nên đo đường huyết vào lúc nào?

Thời điểm hay đo gồm lúc đói buổi sáng

Vì sao hai lần đo liền nhau ra kết quả khác nhau?

Đường huyết thay đổi liên tục

Dung dịch kiểm tra dùng để làm gì?

Dung dịch kiểm tra giúp xem máy và que có hoạt động đúng không. Nên dùng khi mở lọ que mới

Có dùng que của hãng khác cho máy Safe Accu được không?

Không. Chỉ dùng que thử Sinocare Safe Accu cho máy Safe Accu. Que của dòng khác hoặc hãng khác không dùng chung được và có thể cho kết quả sai.

🛒 Xem hàng tại Go5